Uw pensioenvragen - onze antwoorden

Voorafgaand aan het pensioenwebinar van ANBO op 14 juli 2023 heeft u massaal vragen ingestuurd. Wij hebben de vijftien belangrijkste vragen op een rijtje gezet met onze antwoorden, voor zover die op dit moment concreet te even zijn. We hebben ze in vier hoofdstukjes opgesplitst.

Vooraf

Vooraf: Waarom heeft ANBO vóór de pensioenwet gestemd?

ANBO noch haar partners KBO-PCOB en Koepel Gepensioneerden hebben vóór de nieuwe pensioenwet gestemd. Eenvoudigweg omdat zij geen directe partij in het pensioenakkoord van 2019 waren – dat waren kabinet, werkgevers en werknemers – en omdat het parlement uiteindelijk stemt over de wet. De zogeheten Seniorencoalitie heeft wel geprobeerd om met een lobby zoveel mogelijk te verbeteren aan de nieuwe wet. De veel te strakke regels van de huidige wet hebben de mogelijkheid van indexatie bij veel fondsen tot bijna nul gereduceerd.

Nieuwe stelsel

Wanneer gaat voor mij het nieuwe pensioenstelsel in?

Pensioenfondsen hebben tot 1 januari 2028 de tijd om over te gaan naar het nieuwe stelsel. Zorg en Welzijn mikt op 1 januari 2026, ABP op 1 januari 2027. Kleinere fondsen gaan eerder – of juist later. 

Kan je pensioenpot opgaan?

Nee, je pensioenpot kan niet opgaan. U houdt net als nu een levenslang pensioen. Pensioen is erop gebaseerd dat we samen pensioen opbouwen. Daarbij wordt rekening gehouden met de gemiddelde levensverwachting. Het geld van degenen die tevoren overlijden gaat naar de degenen die ouder worden. Dat houdt pensioen betaalbaar: anders zou iedereen ervan uit moeten gaan dat hij of zij honderd jaar wordt. Dat zou vreselijk veel geld vergen. 

Hoeveel kan je pensioen omlaag gaan? Hoe stabiel wordt mijn pensioen?

Het pensioen kan omlaag gaan. In praktijk alleen bij meerdere slechte economische jaren achter elkaar. De eerste jaren wordt opgevangen door een aanvulling vanuit de solidariteitsreserve. Verder kan een verlaging worden uitgesmeerd tot tien jaar. Maar aan het laatste kleeft een nadeel: dan worden ook verhogingen uitgesmeerd. Pensioenfondsen willen pensioenuitkeringen zo stabiel mogelijk houden.

Gaat mijn pensioen elke maand anders worden?

Nee. Aanpassingen (omhoog, omlaag, gelijk) worden eens per jaar vastgesteld.

Hoe gaat het met nabestaandenpensioen?

Het nabestaandenpensioen voor reeds gepensioneerden blijft hetzelfde. Wel wordt het nabestaandenpensioen net als het ouderdomspensioen omgezet naar het nieuwe stelsel. Zie voor de effecten het antwoord op de vraag hierboven.

Worden mijn verschillende potjes samengevoegd?

Nee. Uw pensioen blijft verzorgd door de fondsen die het nu doen. Daar verandert dus niets aan. Wel zijn pensioenfondsen druk bezig heel kleine pensioentjes over te dragen, omdat die relatief duur zijn. Maar dan gaat het om mensen die nog werken.

Het nieuwe pensioen wordt belegd. Wie bepaalt waarin wordt belegd? Wat is de invloed van de eigenaren van dat geld?

Het huidige pensioen wordt ook belegd. De beleggingsopbrengsten zijn goed voor 65 tot 75 procent van uw pensioen. Het pensioenfondsbestuur besluit hoe wordt belegd aan de hand van de voorkeuren van de deelnemers. Daarbij hanteren zij de opvatting dat jonge deelnemers veel en gepensioneerden beperkt risico kunnen nemen. Jongeren hebben immers veel tijd om een beurskrach goed te maken, maar een gepensioneerde moet morgen gewoon zijn uitkering ontvangen. De invloed van de individuele deelnemer is beperkt in het solidaire systeem en wat groter in het flexibele contract. Sociale partners kiezen voor welk contract zij gaan.

Invaren

Waar blijven de verhogingen van de afgelopen 12 jaar?

Bij de meeste fondsen is het nagenoeg uitgesloten dat er ook maar iets van de indexatie-achterstand zal worden ingelopen. Bij de overgang naar het nieuwe stelsel kan er eventueel iets van die achterstand worden goedgemaakt, afhankelijk van de dekkingsgraad bij het invaren. Hier hoort wel een winstwaarschuwing: de gehele achterstand van de grote fondsen kan nagenoeg zeker niet worden goedgemaakt.

Komen er garanties dat alles eerlijk verloopt?

Ja, er zijn waarborgen. Het bestuur van het pensioenfonds kijkt allereerst of de afspraken van werkgevers en werknemers eerlijk zijn voor alle generaties. Organisaties van gepensioneerden mogen via het hoorrecht hun oordeel geven. De Raad van Toezicht moet het besluit van het bestuur goedkeuren. Het verantwoordingsorgaan, waarin gepensioneerden, werkenden en werkgevers zitten, hebben vervolgens een zwaar adviesrecht. En dan is er nog  De Nederlandsche Bank die moet kijken of alles via de regels is gegaan. Er zijn dus heel wat waarborgen – maar er is geen garantie dat bepaalde groepen zich niet onderbedeeld voelen.

Wat is de opvatting van de experts over ‘evenwichtigheid’?

Deze vraag is niet zo even te beantwoorden. Een op initiatief van de ouderenorganisaties ANBO, KBO-PCOB en Koepel Gepensioneerden ingestelde werkgroep evenwicht heeft zich over dit onderwerp gebogen en vastgesteld dat het een open norm is. Het streven is dat deelnemers zo goed mogelijk hetzelfde pensioen krijgen, nu en later.
In het algemeen geldt dat we niet teveel naar achteren moeten kijken, omdat er dan een doos van Pandora open gaat. Maar de indexatie-achterstand moet wel worden meegenomen, omdat dat een voorwaardelijke aanspraak is, die overigens per fonds verschilt. ANBO zal overigens nog in een uitgebreider artikel terugkomen op deze problematiek.
Zie ook: Handreiking evenwichtige transitie (evenwichtigheid) | Brochure | Werken aan ons Pensioen

Je kunt volgens de minister tot vijf procent van je pensioen kwijtraken. Hoe zit dat?

Dat is een misverstand en naar ons bijstaat een wat ongelukkige uitspraak van minister Schouten. Pensioenfondsen mogen invaren als zij tenminste een dekkingsgraad van 95 procent hebben. In dat geval zou inderdaad een korting kunnen worden opgelegd. Maar dat heeft niet rechtstreeks met het nieuwe pensioenstelsel te maken: ook in het huidige stelsel zou het pensioen worden gekort. Dat weten de deelnemers in de metaalfondsen helaas al te goed, want zij kregen na de kredietcrisis een kortingen van zo’n zeven procent te verwerken. Overigens: met de huidige dekkingsgraden zijn kortingen niet aan de orde, maar het is wel afwachten hoe uw fonds erbij staat op het moment van invaren.

Algemeen

Moet ik zelf actie ondernemen?

Ja. Het is nuttig om voor alle zekerheid nog eens te controleren of uw pensioengegevens kloppen: bij welke fondsen zou u pensioen moeten hebben opgebouwd en krijgt u daar inderdaad pensioen van. Klopt het aantal jaren dat u in die sectoren heeft gewerkt. Is uw partner juist geregistreerd bij het fonds? Als dat alles volgens u klopt hoeft u verder niets te doen.

Waar kan ik mijn zoekgeraakte pensioen terugvinden?

Allereerst op mijnpensioenoverzicht.nl. Echter: als u denkt dat het zoekgeraakt is, moet u terecht bij het pensioenfonds waarbij uw werkgever indertijd was aangesloten. En eventueel bij de betrokken werkgever om te bewijzen dat u een bepaalde periode in loondienst was en dat daarvoor dus pensioenpremie werd afgedragen. 

Waar kan ik terecht als ik het niet eens ben met mijn nieuwe pensioenregeling?

Als eerste kunt u een klacht indienen bij de Klachtencommissie van het betreffende pensioenfonds. Mocht dit niet naar tevredenheid zijn behandeld, dan kunt u zich richten tot de onafhankelijke Geschilleninstantie voor Pensioenfondsen. Deze nieuwe instantie zal naar verwachting per 2024 opgericht worden. Daarna resteert nog de gang naar de rechter, maar dat is niet mogelijk voor een bezwaar tegen het omzetten naar de nieuwe pensioenregeling (invaren).

 
Webinar Pensioen - wat gaat er veranderen? 

Kijk hieronder het webinar pensioen terug.

Wilt u advies of hulp?

Heeft u een vraag en wilt u advies en/of hulp? Neem dan contact op met ANBO Advies:

  • Telefonisch via 0348 - 46 66 88 (op werkdagen tussen 10.00 en 15.00 uur)
  • E-mail naar adviesteam@anbo.nl 
  • Of klik op de oranje knop hieronder en vul uw gegevens in.

Het Adviesteam neemt dan zo spoedig mogelijk contact met u op. 

JA IK WIL GRAAG ADVIES EN/OF HULP

Het ANBO Adviesteam bekijkt of zij u direct kunnen helpen of dat het handig is om u in contact te brengen met een ANBO Consulent, die bij u thuis kan komen.

Dossier Pensioen | ANBO
8,3
Ledenvertellen
128 beoordelingen

Word lid van ANBO en profiteer direct

  • Advies en hulp op het gebied van inkomen, pensioen, de digitale samenleving, wonen, veiligheid en gezondheid
  • 6 keer per jaar het ANBO Magazine
  • Ontmoet andere leden op ANBO Trefpunt
  • Hulp bij u aan huis door ANBO-vrijwilligers
  • Aantrekkelijk ANBO Ledenvoordeel
  • Hulp bij belastingaangifte, zorg- en huurtoeslag en energietoeslag check
  • Hulp bij u thuis, per telefoon of via e-mail
  • ANBO ontvangt geen subsidie voor belangenbehartiging. Help ANBO door lid te worden