Wilt u zich wel aan de levenscyclus houden?

18 juni 2021 door Blog door Willem Reijn, beleidsadviseur pensioen

Hoeveel risico wilt u lopen? 

Die vraag zal het pensioenfonds u binnenkort gaan stellen. Nou ja, misschien niet elke deelnemer maar wel voldoende om een goed beeld te krijgen van de ‘risicohouding’ van de deelnemers. Zij beleggen immers uw geld. In het nieuwe systeem ziet u nog duidelijker wat het pensioenfonds met uw geld heeft gedaan. U krijgt een eigen pensioenpotje, dat pensioenvermogen gaat heten om u niet in de verleiding te brengen om het als een eigen spaarpot te zien en leeg te halen.

In het nieuwe pensioenstelsel moet het pensioenfonds volgens het ‘life cycle’ principe gaan beleggen. Dat principe is erop gebaseerd dat jongeren meer risico kunnen nemen dan ouderen. Bij een krach hebben jongeren nog tijd genoeg om die schade goed te maken. Aandelen brengen meer op dan obligaties en omdat zij over een lange termijn beleggen, kan het nemen van een risico tot een veel hoger pensioen leiden.

Ouderen daarentegen willen een redelijk stabiele uitkering ontvangen. Bij een krach willen zij niet dat er de volgende maand nog maar de helft wordt overgemaakt. Een beetje risico zou wel goed zijn, want met alleen risicoloze obligaties kun je nooit de inflatie bijhouden.

Nou, zou je zeggen: klinkt logisch, doe maar! 

Dat wil het pensioenfonds wel even van u zelf horen. En dan ook nog met de vraag erbij: en hoeveel risico wilt u dan nemen? Mag het een onsje meer zijn – of toch een onsje minder? En denk eraan: nu merkt u niet veel van de rendementen van uw pensioenfonds (heeft u de jaarrekening al doorgenomen?), maar straks ziet u de winst meteen terug in uw pensioenpot. Of het verlies natuurlijk.

En dan is er ook nog de vraag of u zelf uw beleggingskeuze wilt maken of dat u dat overlaat aan uw pensioenfonds.

De eerste peilingen helpen de pensioenfondsen nog niet. Sterker nog: ze worden helemaal het bos ingestuurd door de deelnemers. U houdt zich niet aan de modellen die door slimme mensen in kantoortuinen zo ingenieus in elkaar zijn gestoken. U babbelt er maar wat op los en spreekt elkaar voortdurend tegen!

Jongeren hadden dus moeten antwoorden dat zij heel graag veel risico willen nemen. Alles in aandelen, beetje grondstoffen en wat infrastructuur (vliegveld, toltunnel) erbij en cashen maar! Maar de helft van de jongeren denkt zo niet. Die helft denkt: ik stop mijn dure geld in die pot en ik wil dat geld er over vijftig nog is! Kijk uit met mijn geld! Je kunt merken dat het verhaal van de talenten niet meer zo gemeengoed is. Stop mijn talent maar in de grond!

Indexatie

Ouderen kunnen ook eigenwijs zijn. Een flink deel wil wel degelijk wat risico nemen. Want die weten: zonder risico kan ik bij de supermarkt elk jaar minder kopen. En risico hoort bij het leven. Dan heb ik meer kans op indexatie, dan wanneer ik geen risico neem. Zeker ouderen met een afgelost eigen huis en anderhalve pensioenuitkering boven op de AOW kunnen dat risico ook goed lopen. Rare: juist de mensen met kleine pensioentjes en een huurhuis hebben die indexatie nog veel harder nodig. Hun huur stijgt elkaar jaar en dan hebben ze ook nog de steeds duurdere benzine. 

Maar de life cycle zegt: rustig aan, allereerst stabiel die uitkering. Dus weinig tot geen risico!

Oké. Dan willen de meeste deelnemers eigenlijk zelf wel beslissen over hun beleggingen. Althans: als dat zo wordt voorgelegd. Nou biedt de nieuwe pensioenwet die smaak: dat is de Wet Verbeterde Premieregeling. U krijgt uw eigen potje, u maakt uw eigen keuze en behalve wat kleine zaken, mag u het helemaal zelf uitzoeken. Maar niet zaniken als het tegenzit natuurlijk.

Maar in het collectieve stelsel NPC, dat enigszins lijkt op wat we nu hebben, doen we het samen. Beleggen we collectief en delen de rendementen per leeftijd toe. Dan kunnen de mensen niet zelf kiezen. De meeste fondsen willen die kant op: het is solidair, levert op lange termijn meer op, zorgt er beter voor dat iedereen moet deelnemen en is stabieler. Dat betekent wel dat twee gepensioneerden van 75 jaar hetzelfde risico toebedeeld krijgen – ook al zou de een veel en de ander geen risico willen nemen.

Het mooie is: dat gebeurt nu ook al. Maar nu alles transparanter en persoonlijker wordt, zitten steeds meer pensioenbestuurders met de handen in het haar. Dus ben een beetje aardig tegen uw pensioenfonds, gedraag u als de gemodelleerde levenscyclist  en zeg dat u een beheerst risico acceptabel vindt en dat u de rest graag aan uw pensioenfonds overlaat. Dat scheelt zowel u als uw pensioenfonds een hoop keuzestress. U kunt verder met genieten van het leven en de pensioenbestuurder heeft nog tot 2027 om het allemaal uit te zoeken.