Invaren – of niet

15 juli 2021 door Blog door Willem Reijn, beleidsadviseur pensioenen

Het zal wel zijn dat we een water minnend, zeevarend volkje zijn, maar voor het omzetten van uw huidige recht op een pensioenuitkering in een pensioenvermogen hebben ‘ze’ het woord invaren bedacht. Ik weet persoonlijk niet wie ‘ze’ zijn of is. Vermoedelijk heeft iemand bedacht dat het woord transitie een beetje te moeilijk is voor Joke of Jan met de Pet. Invaren, dat klinkt goed Hollands. 

Voor de rest natuurlijk geen hond die weet waar het over gaat. Maar ze hebben pensioen wel weer een stukje beter uitlegbaar gemaakt. 

Invaren dus. Toch maar even uitleggen waar u vandaan komt en welke haven er voor u ligt. U krijgt nu een uitkering. Daar hebben u en uw werkgever premie voor betaald, het pensioenfonds heeft dat geld belegd en nu krijgt u gemiddeld elke maand rond de 900 euro boven op uw AOW.

Te simpel

Dat vonden ze in Den Haag te simpel. Want het volk was ontevreden! Gepensioneerden klaagden dat zij geen indexatie kregen om de inflatie bij te houden. En de jongeren vreesden dat straks, als zij oud zijn, de pensioenpotten leeg zijn en zij op een houtje moeten bijten. 

“Dit valt moeilijk uit te leggen”, hadden de pensioenbobo’s bedacht. “We moeten iets nieuws verzinnen.”

Goede vraag

En ze verzonnen iets heel slims: iets wat niet meer uit te leggen is! Probleem opgelost. Dat is dus het Nieuwe Pensioen Contract, maar ik heb al gelezen dat ze een meer sexy naam gaan verzinnen om het beter aan u te verkopen. U wordt verondersteld daar blij van te worden. Nu heeft u misschien nog een vraag. Bijvoorbeeld: “Wat betekent dat nieuwe pensioenstelsel voor mij?” Een beetje voorzitter zegt dan: “Goede vraag, mevrouw Van de Ven, houd die vast. Daar komen we later op terug.” Dat duurt dus nog een paar jaar. Want ze weten het nog niet echt.

Veiligheid

Invaren dus. U had de veiligheid van een nominaal zekere uitkering, voor 97,5 procent gegarandeerd door uw pensioenfonds. U betaalde grof voor die garantie: met een nu krankzinnige rekenrente en torenhoge buffers. Gevolg: uw pensioen is meer dan 20 procent minder waard geworden als u verpleegster, brandweerman of gewoon ambtenaar sportzaken bij de gemeente Doetinchem was. 

In het nieuwe systeem krijgt u een potje – hoewel dat voor gepensioneerden bepaald niet slim is, en wie weet komen ze ervan terug. Maar u maakt meer kans op indexatie, want die rare rekenrente en de verplichte buffers vervallen. 

Je zou zeggen: waar kan ik tekenen?

Tekenen hoeft pas in 2025. Dat wil zeggen: u mag niet tekenen, want het individuele recht op bezwaar wordt door het kabinet even opgeschort. U kunt overigens wel naar de rechter. Daar zijn allemaal goede redenen voor: twee fondsen naast elkaar aanhouden is duur en gaat ten koste van de pensioenuitkering, als een enkele zonderling het hele proces vertraagt, kost dat ons allen veel geld en tijd, etc.. Ze moeten wel de positie van de gepensioneerdenorganisaties nog wat verstevigen.

Inflatie

Als ANBO zijn wij in beginsel voor invaren. Maar ja, dat is niet omdat we zo voor dat nieuwe systeem zijn, maar omdat het huidige niet deugt. Dat wil zeggen: onder de huidige omstandigheden, met die historisch lage rente. Nu kan dat ook opeens veranderen. De inflatie neemt toe (in de Verenigde Staten opeens 5,4 procent) en daarmee misschien ook de rente. In 2025 valt het moment van invaren. Stel dat de rente dan 3 procent is. Dan staat de dekkingsgraad van Zorg en Welzijn en ABP rond de 140! Om in die invaarmetafoor te blijven: de pakjesboot van Sinterklaas is net binnengevaren! Hups, indexeren en een beetje indexatie-achterstand wegwerken. 

Ik denk dat dit het nachtmerriescenario voor minister Koolmees en zijn kornuiten is. Maar ik zie wel een voordeel: als de pensioenen worden geïndexeerd, hóef je ook niet zo veel uit te leggen. Daar varen we gewoon wel bij!