21 januari 2014

Wmo leeft niet bij lokale politiek

De verkiezingsprogramma´s voor de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014 zijn verre van concreet over de zorgtaken die op gemeenten afkomen. Dat schrijft het Algemeen Dagblad vandaag naar aanleiding van een onderzoek van ANBO, dé belangenbehartiger voor senioren. “Dit sluit aan bij het besluit van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) om niet verder te gaan met de decentralisatie van zorgtaken. Gemeenten en lokale politieke partijen zijn nog niet voorbereid en moeten veel beter begeleid worden,” zegt ANBO-directeur Liane den Haan.

Uitstel decentralisatie

Afgelopen vrijdag maakte VNG bekend de opstelling van de leden te volgen en onder de bestaande voorwaarden niet mee te willen werken aan de overheveling van zorgtaken. Den Haan: “Het is niet goed dat burgers nu nog langer in onduidelijkheid zitten, maar het biedt wel mogelijkheden. Bijvoorbeeld om vanaf januari 2015 in een aantal grote steden eerst pilots te draaien. De overheveling loopt dan weliswaar vertraging op, maar zal dan waarschijnlijker succesvoller zijn omdat van eerdere pilots geleerd kan worden. Wij hopen écht dat VNG dit gaat doen.”

ANBO stuurde in september een eigen wensenprogramma, een manifest naar alle (ook lokale) politieke partijen.

Nog veel onduidelijk

ANBO heeft twee maanden voor de verkiezingen de partijprogramma’s van D66, SP, PvdA, VVD en OPA onderzocht in Alkmaar, Zwolle, Utrecht, Harlingen, Losser, Boxtel, Delfzijl, Kapelle en Landgraaf met elkaar vergeleken op het gebied van de Wmo2015. Den Haan: “Het viel ons op dat veel partijen niet eens een partijprogramma hebben. Laat staan een visie op de verdeling van geld, prioriteiten en bijvoorbeeld vrijwilligersbeleid.” Op 1 februari wordt de stemwijzer gelanceerd, en die kan volgens ANBO dus geen beeld geven van de ambities van de partijen. “Wij roepen partijen op om na de verkiezingen hier rekening mee te houden in hun onderhandelen voor het college van B&W. Dit is de kans om mensen te betrekken bij je partij en de grote veranderingen betreffende de langdurige zorg. Als mensen niet concreet weten waar ze op stemmen, dan ben ik bang dat de opkomst van de gemeenteraadsverkiezingen nog lager zal zijn dan die van 2010.” 

Geen verkiezingsprogramma’s

Beweging OPA heeft van alle partijen het meeste werk te doen. Zij hebben in géén van de onderzochte gemeenten een verkiezingsprogramma op de website. Ook de SP heeft bijna nergens verkiezingsprogramma’s op website beschikbaar. In zeven (Alkmaar, Delfzijl, Losser, Harlingen, Boxtel, Kapelle en Landgraaf) van de negen onderzochte gemeenten konden wij niets vinden. D66 alleen in Harlingen, Kapelle en Landgraaf niet. VVD in Losser, Alkmaar, Harlingen en Landgraaf. De PvdA had alleen in Alkmaar geen verkiezingsprogramma op de site staan.

Geen concrete Wmo-voorstellen

Niet alleen het ontbreken van verkiezingsprogramma´s is een kwalijke zaak, ook het concreet maken hoe partijen de Wmo-uitvoering aan gaan pakken laat te wensen over. Zo rept de VVD Kapelle alleen in algehele zin over de decentralisatie van taken, maar hoe is onduidelijk. VVD Zwolle vindt het belangrijk dat alle taken binnen het door Den Haag gestelde budget worden uitgevoerd, maar geen concreet plan hoe ze dat gaan doen. De PvdA Zwolle wil heeft alleen in het partijprogramma staan dat ze de zorgkosten het hoofd willen bieden door mensen naar draagkracht voor bijvoorbeeld huishoudelijke hulp te laten betalen, maar hoe de Wmo uitgevoerd moet worden ontbreekt. 

Wel concreet

Er zijn ook gemeenten waar partijen wel concrete voorstellen over de Wmo hebben. De PvdA Utrecht wil Wmo-consulenten inzetten, informatie over de Wmo digitaliseren en een dienstencentrum voor ouderen. D66 Utrecht wil buurtteams inzetten, een Wmo-cliëntenplatform oprichten en keukentafelgesprekken voeren. De SP Utrecht wil het liefst een Wmo-loket in elke wijk. Aan de financiering van deze plannen wordt geen invulling gegeven.

Wmo-netwerkgroepen

Sinds bekend is dat er meer taken uitgevoerd worden door gemeenten heeft ANBO er keer op keer op aangedrongen dat de transitie beter goed dan snel kan verlopen. Anders dreigen mensen tussen wal en schip te vallen. Ook is het belangrijk dat de overheid duidelijk en tijdig met burgers communiceert over de veranderingen die men te wachten staat.

Bij ANBO zetten vrijwilligers hun deskundigheid in in netwerken, onder andere om gemeenten te helpen bij goed Wmo-beleid.   

 

Naar overzicht
Gezondheid