12 september 2018

Wat is de 'Sociale Staat' van Nederland?

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) meet doorlopend hoe het gesteld is met onze voorzieningen. Onder andere de domeinen waarop ANBO actief is – werk, inkomen, zorg, gezondheid en wonen – worden beoordeeld. Een belangrijk cijfer is het oordeel van mensen zelf. SCP-directeur Kim Putters waarschuwt, ondanks dat we ons leven al jaren gemiddeld een 7,8 geven, wel voor het verdiepen van de kloof tussen hoog- en laagopgeleid, arm en rijk en ziek en gezond. Er is een groep mensen (zo’n 4 procent van de bevolking, 680.000 mensen), die helemaal niet deelt in de vooruitgang. Voor hen stapelen de problemen zich op.  Als het gaat om gebrek aan vertrouwen en ongenoegen over problemen in de samenleving, dan is één op de drie mensen minder tevreden. 

We zetten kerncijfers op een rij. De bron van dit overzichtsartikel is SCP.nl

Inkomen

  • De koopkracht van de bevolking als geheel daalde in de periode 2007-2013 met 7 procent. Als gevolg van het op orde brengen van de overheidsfinanciën daalt vanaf 2010 de koopkracht van huishoudens. Tevens neemt vanaf dit jaar de werkloosheid toe. Het dieptepunt wordt bereikt in 2013. De koopkracht is dan 4 jaar achter elkaar gedaald. Sindsdien is de Nederlandse economie bezig aan haar herstel en tussen 2013 en 2016 stijgt de koopkracht met 6 procent;
  • Bevond in 2007 nog 5 procent van de bevolking zich onder de niet-veel-maar-toereikend-grens, in 2014 is dit aandeel gestegen naar bijna 8 procent. Deze toename geldt voor vrijwel alle groepen.

Lees meer 

Betaald werk en zorgtaken

  • Sinds 2008 neemt het aandeel vaste banen gestaag af, en die trend zet verder door in het eerste kwartaal van 2018. Binnen de groep met een flexibele arbeidsrelatie lijkt de kans op een vaste aanstelling wel voorzichtig toe te nemen; 
  • Het totaal aan uren besteed aan betaald werk en zorgtaken is tussen 2006 en 2016 gelijk gebleven: gemiddeld rond de 49 uur in de week. 

Lees meer

Vrije tijd

  • In 2016 hadden Nederlanders van 12 jaar en ouder in een week gemiddeld 42,1 uur vrije tijd; hierin hebben zich in de afgelopen 10 jaar weinig veranderingen voorgedaan. Er zijn wel duidelijke verschillen tussen bevolkingsgroepen. Mannen en lageropgeleiden hebben meer vrije tijd dan vrouwen en hogeropgeleiden. Ook zijn er leeftijdsverschillen. De 65-plussers hebben, met meer dan 53 uur in de week, veruit de meeste vrije tijd;
  • Aan sociale contacten besteden Nederlanders in 2016 gemiddeld 8,2 uur. Dit ligt iets lager dan in 2006, maar hoger dan in 2011. Er doen zich minder verschillen voor naar bevolkingsgroepen. Wel valt op dat vrouwen hier meer tijd aan besteden dan mannen, en tieners en 65-plussers meer dan 18-64-jarigen.

Lees meer

Sociale veiligheid

  • Cybercriminaliteit maakte in 2017, met 11 procent, de meeste slachtoffers; 2,1 procent werd geweldsslachtoffer; 
  • Ondervonden slachtofferschap neemt sterk af wanneer mensen ouder worden. Zo werden 15-24-jarigen in 2017 5 keer zo vaak slachtoffer van geweld als 65-plussers, van cybercriminaliteit ruim 3 keer zo vaak en van vermogensdelicten ruim 2 keer zo vaak; 
  • De criminaliteit neemt al jaren af, maar het gevoel zegt iets anders. Toch hebben steeds minder Nederlanders, maar nog altijd een meerderheid met 56 procent, het beeld dat het slecht gesteld is met de criminaliteit in Nederland.
Lees meer

Wonen

  • Bijna 60 procent van de Nederlandse huishoudens woont in een koophuis; in 2006 lag dit aandeel nog op 53 procent; 
  • De maandelijkse uitgaven aan wonen zijn opgebouwd uit netto-uitgaven (de huur of hypotheekuitgaven), energie-uitgaven, watergebruik en lokale lasten zoals gemeentelijke heffingen. De nettowoonuitgaven zijn in de periode 2006-2015, gecorrigeerd voor inflatie, gestegen. De woonuitgaven van eigenaren stegen tot 2012, om daarna weer te dalen; die van vooral corporatiehuurders stegen juist vooral na 2012.
Lees meer

Gezondheid

  • In 2017 ervaart bijna 80 procent van de Nederlandse bevolking de eigen gezondheid als goed of zeer goed; 12 procent heeft één of meer lichamelijke beperkingen en 11 procent rapporteert een laag psychisch welbevinden;
  • Vrouwen hebben nog steeds een hogere levensverwachting dan mannen, maar tussen 2007 en 2017 is de levensverwachting van mannen meer toegenomen dan die van vrouwen.
Lees meer

Over de ‘Sociale Staat van Nederland’

In De sociale staat van Nederland staan kerncijfers over onderwijs, arbeid, inkomen, zorg, vrijetijdsbesteding, maatschappelijke participatie, veiligheid, huisvesting en woonomgeving. Daarnaast is er aandacht voor het oordeel van burgers. Hoe waarderen zij hun bestaan? Hoe tevreden zijn zij met hun leven in het algemeen? En met specifieke aspecten van hun leefsituatie? Hoe waarderen zij hun gezondheid, hun werk, hun vriendenkring? Hoe prettig voelen zij zich in de Nederlandse samenleving? Het vertrouwen van de bevolking in de samenleving, in het bijzonder in de overheid, komt ook aan bod. Lees meer op SCP.nl.

Inkomen