12 februari 2021

Risico dat briefstemmen zeventigplussers misgaat

Mensen van zeventig jaar en ouder mogen bij de komende Tweede Kamer-verkiezingen per brief stemmen. Maar als je de test met poststemmen in Den Haag mag geloven, kan de helft van de stemmen wel eens ongeldig worden verklaard.

“We hebben een proef gedaan met twaalf mensen van boven de zeventig”, vertelt onderzoeker Jacques de Wit van Leer Zelf Online. “Dat lijkt weinig, maar is in coronatijd natuurlijk al een heel gedoe en levert wel degelijk een goed beeld op. We hebben gefilmd hoe het ging. Je hebt uiteindelijk vier enveloppen voor je liggen en vier formulieren. Het blijkt dat het dan bij meer dan de helft van de mensen misgaat.”

Wat gaat er mis?

Volgens De Wit zit het vooral in het stoppen van een envelop in een envelop. “Met 37 partijen is het stembiljet heel groot geworden. Het opvouwen is al een uitdaging. Als je je keuze hebt gemaakt, moet je dat biljet in een envelop stoppen en dichtplakken. Dan moet je die envelop, samen met je stempas, in een andere envelop stoppen en die moet je terugsturen. Als je dat niet zo doet, is je stem ongeldig.”

Lees de instructies goed

Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken zegt dat het niet anders kan. “Op wie je stemt, moet geheim blijven. Degene die de post bij ons openmaakt, controleert de stempas en stopt dan de dichte envelop met het stembiljet in de stembus. Zo kunnen wij niet zien wat de afzender gestemd heeft.”

Het veranderen van de procedure kan ook niet meer. “Alles is al naar de drukker. Het enige dat we kunnen zeggen is: lees de instructies goed. Ga er even goed voor zitten.”

anbo-verkiezingen-14
Click outside of the modal to close it

Ongeldige stemmen

Maar volgens de onderzoeker moet de instructie wel degelijk verbeteren. “De deelnemers aan ons onderzoek dachten zelf dat ze alles goed hadden gedaan. Maar als het straks inderdaad bij de helft van de mensen fout gaat, zitten we straks met 336.000 ongeldige stemmen. Dat zou echt een ramp zijn.”

Reactie ANBO

ANBO is blij dat dit keer mensen van zeventig jaar en ouder per brief kunnen stemmen. Want vanwege corona durven veel mensen op hoge leeftijd niet naar het stembureau te gaan. De overheid verwacht dat ongeveer een derde van de 2,4 miljoen mensen dat briefstemmen gaat doen.

Wij vinden dat het onderzoek een belangrijk signaal afgeeft. Het instrueren van de zeventigplussers moet beter. Wij leveren daar aan bijdrage aan door ook op onze beurt onze leden goed uit te leggen hoe het briefstemmen werkt.

Lees meer over de verkiezingen 2021

Bekijk de instructievideo van de overheid:

Naar overzicht
anbo-verkiezingen-10
Gezondheid