12 februari 2021

Ouderenorganisaties: commissie moet onderzoeken wat evenwicht is

Een onafhankelijke, breed samengestelde commissie moet gaan onderzoeken welke elementen moeten worden meegenomen bij het vaststellen van ‘evenwicht’ als de bestaande pensioenrechten worden omgezet in pensioenvermogens. Het gaat met 1650 miljard euro om de grootste verdeling van vermogen in de Nederlandse geschiedenis.

Dat stellen de ouderenorganisaties ANBO, KBO-PCOB en Koepel Gepensioneerden in hun reactie voor de internetconsultatie over het nieuwe pensioenstelsel. De organisaties lezen in de voorstellen van minister Wouter Koolmees op vele plaatsen het begrip ‘evenwicht’ tussen generaties. Maar dat begrip blijkt in praktijk tot veel discussies te leiden: iedereen geeft een eigen invulling aan ‘evenwicht’, waardoor het de facto een inhoudsloos begrip dreigt te worden.

Verdubbeling

De organisaties schrijven dat een pensioenstelsel eerlijk moet zijn naar alle generaties. In het huidige stelsel zijn veel onevenwichtigheden geslopen, vooral door de rente die in hoog tempo naar historisch lage standen is gedaald. Daardoor zijn de verplichtingen van pensioenfondsen geëxplodeerd, waardoor indexatie buiten beeld is geraakt ondanks een verdubbeling van de vermogens in tien jaar tot circa 1650 miljard euro.

Compenseren

In het nieuwe stelsel moet dat vermogen over de deelnemers (werknemers, slapers en gepensioneerden) worden verdeeld. In het akkoord over de uitwerking van het pensioenakkoord in december 2020 zijn – beperkte – mogelijkheden geboden om onevenwichtigheden uit het huidige systeem te compenseren.

Maar welke onevenwichtigheden zijn er en over welke periode moeten die worden meegenomen?, vragen de ouderenorganisaties zich af. Zij zien een flink aantal onderwerpen:

  • De toch aanzienlijke pensioenpremie is volgens het huidige kader veel te laag en holt daarmee de dekkingsgraad uit;
  • Gepensioneerden krijgen 100 procent uitbetaald, terwijl er volgens het huidige kader bij de grote fondsen iets meer dan 90 procent in kas zit;
  • Gepensioneerden en oudere werknemers hebben bij de grote fondsen een indexatie-achterstand van 20 procent;
  • In de voorgestelde overgangsregeling is indexatie uit zicht, wat nog eens een indexatie-verlies van 10 procent oplevert, wat gepensioneerden rechtstreeks in de portemonnee voelen als ze boodschappen doen;
  • In de overgangsperiode wordt door de afschaffing van de rekenrente voor de lange termijn (ufr) vermogen herverdeeld tussen generaties;
  • Met het afschaffen van de doorsneesystematiek (premie) kunnen werknemers van 40 tot 55 jaar tot 8 procent pensioenopbouw verliezen, afhankelijk van de rente.

De ouderenorganisaties denken dat een breed samengestelde commissie deze problematiek moet bestuderen. Het gaat immers om de grootste verdeling van vermogen in de Nederlandse geschiedenis. Omgerekend wordt twee keer het Nederlandse nationaal inkomen omgezet.

Ontdoen

Een goede financiële opzet is de basis, maar de ouderenorganisaties menen dat het ook om een groot maatschappelijk onderwerp gaat, waarbij sociale elementen een belangrijke rol spelen. En het gaat om het vertrouwen in het pensioenstelsel, waarbij alle generaties een groot belang hebben. Daarom dient de commissie een brede samenstelling te hebben, met zowel technische als maatschappelijke kennis. Gezien het belang heeft een bindend advies van de commissie de voorkeur, om het onderwerp te ontdoen van financieel-politieke aspecten.

Betere positie

De reactie van ANBO, KBO-PCOB en Koepel Gepensioneerden gaat in op de problemen ronde overgangsperiode en het invaren, stelt vragen rond het nieuwe stelsel en bepleit de betere positie van gepensioneerden in het proces.

Lees hier de hele reactie van de ouderenorganisaties

Lees hier de column van onze pensioenman Willem Reijn

Naar overzicht
Spaarvarken en huis in evenwicht
Inkomen