21 november 2017

Opinie: Gevolgen ‘Hillen’ stellen zeker iets voor

Na het debat van de afgelopen week stemde de Tweede Kamer voor het afschaffen van de wet Hillen. Deze wet stimuleerde vooral oudere huiseigenaren om hun hypotheekschuld af te lossen. Het eigen woningforfait kon via deze regeling nooit meer dan nul zijn, zodat men geen belasting over het eigen woningforfait hoefde te betalen. Deze wet, uit 2005, is in het regeerakkoord van Rutte III afgeschaft. In een brief aan de Tweede Kamer rekent ANBO voor wat de gevolgen kunnen zijn voor huisbezitters.

De discussie werd namelijk nogal vertroebeld door aannames. Iets dat ook bleek uit een column in het AD van zaterdag 18 november jl. Een weerlegging: 

Gevolgen 'Hillen' stellen zeker iets voor 

Chef economie van het AD, Sandra Phlippen, besteedde afgelopen zaterdag aandacht aan de discussie rondom het afschaffen van de Wet Hillen. Opvallend in deze discussie is dat maar weinig mensen de exacte gevolgen van het schrappen van deze maatregel weten. Als er vervolgens ook nog eens appels met peren worden vergeleken, ontstaat er een beeld dat niet overeenkomt met de realiteit. Zo ook in de column van mevrouw Phlippen, helaas. Zij stelt dat het kabinet nu ook iets vraagt van vermogende ouderen die hun huis volledig hebben afgelost. Maar dat was juist de bedoeling van de overheid toen de Wet Hillen werd ingevoerd. Onder Rutte I en II is namelijk opgeroepen om extra af te lossen om de nationale schuldenlast te beperken, en aan die oproep is goed gehoor gegeven. In ruil daarvoor gaan deze burgers opeens weer inkomstenbelasting gaan betalen. Een slechte beurt van de overheid: ze veranderen de spelregels tijdens de wedstrijd.

'Vermogende ouderen'

Dan het frame van de ‘vermogende ouderen’. Er zijn veel mensen met alleen AOW en een hypotheekvrij huis. Op papier is sprake van vermogen, maar daar kan deze woningbezitter niets mee. Als op enig moment in de maand de AOW op is – bijvoorbeeld omdat je zorgverzekeraar in één keer je eigen risico int - wordt boodschappen doen lastig. Je kunt deze moeilijk met je dakkapel of je voortuin betalen.

Absolute en relatieve 'schade'

Ten derde de rekensom in de column. Die klopt niet. Mevrouw Phlippen gaat uit van een huis met een waarde van € 300.000. Wij gaan er voor het gemak vanuit dat hiermee de WOZ-waarde bedoeld wordt. Het eigen woningforfait wordt in de nieuwe situatie 0,6 procent hiervan. Dat is € 1.800. De overgangstermijn van 30 jaar betekent dat er ieder jaar 3,33 procent van het forfait bij het inkomen wordt geteld. In het eerste jaar is dat € 60. Gaan wij uit van de huidige eerste tariefschijf van 18,65 procent, dan is de verschuldigde belasting € 12. In absolute zin nog steeds een gering bedrag. Maar echt vele malen hoger dan de € 1,85 die Sandra heeft berekend.

Relatief is de impact helemaal niet gering, zeker voor senioren met een laag inkomen.. Een gehuwde AOW-er ziet na zes jaren zijn jaarlijkse netto-stijging van het AOW-pensioen volledig verdampen door deze maatregel. In het laatste jaar 2048 loopt het verschil op naar € 329; bijna de helft van het huidige netto maandbedrag voor een AOW-er.

Mensen leveren veel meer in

En tenslotte: vergeet niet dat het schrappen van de Wet Hillen onderdeel is van ‘een breed evenwichtig pakket aan maatregelen’. De AOW-er ziet dus niet alleen het bedrag aan inkomstenbelasting stijgen, maar is maandelijks meer geld kwijt voor de boodschappen door de BTW-verhoging (€ 220 per jaar), verwarming door stijging van de gasprijs (€ 150 per jaar), zorgpremie (€ 75 per jaar); totaal van deze maatregelen alleen al jaarlijks € 445,-. Veel meer dan de jaarlijkse netto-stijging van de AOW: € 130 voor gehuwden en € 185 voor alleenstaanden. 

Naar overzicht
Inkomen