14 maart 2014

'Lage opkomst door onverschilligheid'

"Nu de gemeenten er taken op het gebied van WMO bij krijgen, is het zaak dat er een gemeenteraad zit waar u op kunt bouwen. Daar moet de kiezer voor zorgen." Dat zegt beleidsadviseur Henk Hartveld in het nieuwe ANBO Magazine. Dat staat in schril contrast met zowel de verwachte opkomst als de summiere inhoud van de partijprogramma's voor deze gemeenteraadsverkiezingen. Al in september trok ANBO-directeur Liane den Haan aan de bel over de opkomst op 19 maart. Volgens peilingen dreigt minder dan de helft van de kiezers te gaan stemmen. "Dit jaar doen de gemeenteraadverkiezingen er meer toe dan ze ooit gedaan hebben: we staan aan de vooravond van grote decentralisaties van de langdurige zorg, arbeidsmarktparticipatie en jeugdzorg. Maar als de dalende trend zich voort zet, wendt slechts de helft van de mensen zijn invloed aan", aldus Den Haan destijds. Ook de fractievoorzitters in de Tweede Kamer maken zich zorgen over een lage opkomst, zo zeiden ze in het fractieleidersdebat in het tv-programma Pauw en Witteman.

'Stemmen is een voorrecht'

Hoofdredacteur van het ANBO Magazine Marte van Santen vertelt over haar 'voorrecht om haar stem uit te brengen', en vraagt aan bestuurskundige Julien van Ostaaijen waarom zo veel mensen hun stemrecht ongebruikt laten. Behalve ontzuiling en het loslaten van tradities zijn er meer redenen om niet te gaan stemmen, zo zegt hij: "Het is een combinatie van onwetendheid, onverschilligheid en onvrede. De meeste burgers hebben geen idee wat er lokaal speelt, en ze vinden het lastig om aan goede informatie te komen. Bovendien zijn de verschillen in standpunten lokaal vaak minder groot. Dan denken mensen al gauw: het is één pot nat. Het cynisme over de landelijke politiek werkt ook door naar de lokale verkiezingen." Ook van Ostaaijen verwacht, net als politicoloog André Krouwels en adjunct-directeur van ProDemos Eddy Habben Jansen dat de lokale politieke partijen aan populariteit winnen, en meer zetels zullen winnen dan ze nu hebben.

'Zorgelijk'

Net als ANBO's Liane den Haan en Henk Hartveld vinden ook Van Ostaaijen en Habben Jansen het zorgelijk dat steeds minder mensen voor de gemeenteraad stemmen. "Het lokale beleid hoort een afspiegeling te zijn van de voorkeuren van de inwoners van de gemeenten. Door de lage opkomst is dat nog nauwelijks het geval." Inwoners hebben meer te kiezen dan ooit, met de decentralisatie van ondersteuning, jeugdzorg en werk. Habben Jansen: "Hoe meer gemeenten zelf mogen bepalen, hoe groter de verschillen tussen gemeenten worden. Zeker ook omdat ertegelijktijd flink moet worden bezuinigd. De verkiezingen op 19 maart zijn hét moment om invloed uit te oefenen op de keuzes die straks in de gemeente worden gemaakt."

Lokaal geen visie op decentralisatie

Senioren kijken bij de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart vooral of lokale partijen in hun gemeente een visie hebben op hoe de zorg en ondersteuning geregeld moet worden, zo bleek eerder uit ANBO-onderzoek onder ruim 1700 leden en niet-leden. Frappant is dat de meeste partijen dat juist helemaal niet doen en nauwelijks visie hebben op de decentralisatie van zorg- en ondersteuning.

ANBO stuurde in september een eigen wensenprogramma, een manifest naar alle (ook lokale) politieke partijen. Ook dat manifest wordt nog eens goed uitgelegd in het nieuwe ANBO Magazine.

Gezondheid