03 januari 2020

ANBO: investeer in seniorenwoningen en niet (alleen) in extra verpleeghuizen!

Het aantal ouderen met een zorgvraag stijgt de komende twintig jaar sterk. Uit onderzoek van TNO in opdracht van het ministerie van VWS blijkt dat het aantal plekken in verpleeghuizen daarom tussen nu en 2040 moet verdubbelen. ANBO pleit ervoor dat er juist geïnvesteerd wordt in geschikte woonvormen waar ouderen zelfstandig kunnen blijven wonen. En niet alleen in extra verpleeghuisplekken.

TNO heeft op basis van de verwachte bevolkingsgroei en leeftijdsontwikkeling berekend hoe de behoefte aan verpleeghuiszorg zich de komende twintig jaar gaat ontwikkelen. Daarbij is geen rekening gehouden met medisch-inhoudelijke, technologische of sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen.

Forse bouwopgave

Uit het onderzoek van TNO blijkt dat er een forse bouwopgave ligt voor de komende twintig jaar. Het aantal mensen dat verpleeghuiszorg nodig heeft, neemt toe van ongeveer 135 duizend in 2019 tot ruim 260 duizend in 2040. Dat betekent dat het aantal verpleeghuizen in vierkante meters moet groeien van bijna 8 miljoen m2 naar ruim 16 miljoen m2. Daarnaast zal een deel van de bestaande, maar verouderde verpleeghuizen moeten worden vervangen.

Liane den Haan, directeur-bestuurder van ANBO, is helemaal niet verrast door deze nieuwe cijfers. “Wij geven al meer dan tien jaar aan dat er een enorm tekort aan geschikte woningen voor ouderen is. Er is in Nederland nu al een tekort van tientallen duizenden seniorenwoningen en zo’n 15.000 verpleeghuisplekken. We roepen de politiek daarom al langer op om aan de slag te gaan met nieuwe woonvormen voor ouderen. Maar dan vooral met woningen waar ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen. En dus niet alleen in het bouwen van extra verpleeghuisplekken.”

Verhuizen naar verpleeghuis juist voorkomen

Den Haan: “We vinden dat we juist moeten voorkomen dat ouderen naar een verpleeghuis moeten verhuizen. Want verpleeghuizen zijn bedoeld voor mensen die hele zware zorg nodig hebben. Bijvoorbeeld omdat ze dementie hebben of zware lichamelijke beperkingen. Door te zorgen dat ouderen in een geschikte woning wonen en dáár goede zorg en ondersteuning krijgen, voorkomen we dat ze in een verpleeghuis terecht komen. Dat is fijn voor de mensen zelf én scheelt veel zorgkosten. Maar dat moeten we wel zorgen dat er veel meer geschikte woonvormen voor ouderen komen. Gemeenten moeten daar – samen met woningcorporaties – dus zo snel mogelijk mee aan de slag.”

In november 2019 publiceerde ANBO cijfers van een onderzoek dat we samen met ActiZ hebben gedaan naar de woonopgave van gemeenten. Daaruit bleek dat de kosten van aanpassingen aan woningen, zodat mensen er goed oud kunnen worden, worden geraamd op landelijk 13 miljard euro.

Minder zorg nodig als mensen goed wonen

Liane den Haan: “Bij de groei van het aantal ouderen met zorgvragen zit de oplossing niet alleen in méér zorg, maar vooral ook in voldoende geschikte woningen voor ouderen. Er is een wereld te winnen als het gat tussen ‘thuis’ en het verpleeghuis met nieuwe woonzorgconcepten gedicht wordt. Goed ouder worden begint bij goed wonen in leefbare wijken die uitdagen tot bewegen en tot ontmoeten. Dit voorkomt onnodig beroep op de zorg. Daarom is onze oproep: we moeten preventief investeren in wonen, welzijn en wijken om te voorkomen dat het beroep op zorg onnodig groot wordt.

Wij pleiten er daarom voor dat gemeenten investeren in geschikte woonvormen waar ouderen zelfstandig kunnen wonen. En dus niet in het verdubbelen van het aantal verpleeghuizen.”

Woonopgave onderzoek

Lees hier meer over het onderzoek van ActiZ en ANBO over de woonopgave van gemeenten om ervoor te zorgen dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen (blijven) wonen.

Verpleegster met oudere dame
Wonen