28 mei 2019

ANBO: andere oplossingen nodig voor personeelstekort in de zorg

Op 29 mei 2019 praat de Tweede Kamer over het personeelstekort in de zorg. ANBO gaf in een brief haar inbreng voor dit Kamerdebat. Liane den Haan, directeur-bestuurder van ANBO: “Ondanks het feit dat het personeelstekort af is genomen, moeten we beseffen dat het door de vergrijzing, een structureel probleem is. Een probleem dat we niet gaan oplossen, ook niet als er meer geld beschikbaar wordt gesteld. Wij denken dat we een debat moeten starten over andere oplossingsrichtingen.”

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de werkgelegenheid in 2018 harder is gestegen dan verwacht en dat het aantal zij-instromers en herintreders is toegenomen. Ook is er sprake van een verdere stijging van instroom in het zorgonderwijs. Dat is mooi, maar het is lang niet voldoende om de toenemende zorgvraag op te vangen. Zo zijn er in de ouderenzorg alleen al 12.000 verpleegkundigen in de wijk en 50.000 medewerkers in verpleeghuizen nodig.

Investeer in imago voor werken in de zorg

Liane den Haan: “Wat ons betreft is het aantrekken en vooral ook het behouden van nieuwe medewerkers heel belangrijk. En natuurlijk moeten de opleidingen in de zorg passen bij de demografische ontwikkelingen en zorgbehoeften. Van nu én van de toekomst. Maar vinden dat we vooral moeten werken aan een positief imago voor de zorg als werkgever. Laten we investeren in het neerzetten van positieve beelden over het werken in de langdurige zorg en met name het werken in de ouderenzorg.”

Andere oplossingen nodig

Maar ook dan nog zijn we er niet. Het capaciteitsprobleem in de zorg is structureel en heeft te maken met de demografische ontwikkelingen in Nederland. Bijna 50% van de Nederlanders is 50 jaar en ouder. Mensen die straks ook behoefte hebben aan zorg en ondersteuning. Bovendien hebben ook andere sectoren, waaronder het onderwijs, de bouw, politie en de horeca een groot tekort aan goed opgeleide medewerkers. Liane den Haan: “We moeten erkennen dat we het probleem van de krapte op de arbeidsmarkt niet kunnen oplossen, want de mensen zijn er gewoonweg niet. We zullen naar andere oplossingen moeten kijken.” Een deel van de zorgtaken kunnen we ondervangen door nog meer de ontwikkelingen op het gebied van ICT aan te jagen, de toegang ertoe gemakkelijk te maken en datgene wat er is en al goed werkt, sneller te verspreiden en toe te passen. En deze ICT-toepassingen hoeven niet allemaal zorg gerelateerd te zijn. Er zijn al allerlei applicaties die helpen bij het in stand houden van het sociale netwerk, bij het voorkomen van incidenten thuis en bij het vergroten van het comfort en welzijn. Laten we die toepassingen vooral breder inzetten en benutten!

Onderlinge solidariteit

Liane den Haan: “Daarnaast ontkomen we er niet aan dat we de discussie starten hoe we onze onderlinge solidariteit met elkaar beter vormgeven. We zijn zeer gewend om problemen af te wentelen op professionals en op de overheid. We zullen moeten leren meer voor elkaar te doen. Dit zal in onze geïndividualiseerde samenleving een grote (cultuur-)omslag zijn. Maar als we onze beperkte capaciteit van professionals willen inzetten op die momenten dat er écht zorg nodig is, dan betekenen dit dat we aan de ‘voorkant’ veel meer voor elkaar moeten gaan doen. Dit vereist een andere manier van denken en gedrag. Het vereist andere woonvormen en een betere inrichting van de wijken. Het moet gemakkelijk en vanzelfsprekend worden om voor elkaar te zorgen. Wonen en wijken moeten de sociale contacten onderling bevorderen en getransformeerd worden naar zorgzame wijken.”

Vervolg

ANBO volgt het debat in de Tweede Kamer op 29 mei 2019 en houdt u op de hoogte van de uitkomsten.

Lees hier de brief van ANBO aan de Tweede Kamer

Gezondheid